PRAKTIJKVOORBEELD VAN DE MAAND

Van Tehuis naar een Thuis
 
Gezinshuis in Georgië
In de stad Ozurgeti, in het westen van Georgië, moest in 2008 een kindertehuis worden gesloten omdat de opvang ver beneden de maat was. Stichting Breath bracht uitkomst voor een aantal kinderen uit dit tehuis. In overleg met de overheid werd een gezinshuis opgezet, waar 8 tot 10 kinderen worden verzorgd door twee oudere echtparen. Het gezinshuis in Ozurgeti wordt door de Georgische overheid, die streeft naar sluiting van de grote kindertehuizen, als een voorbeeld van betere zorg gezien.
 

 
Sociale wezen
Volgens cijfers van Unicef verblijven in Georgië ruim 5000 kinderen in tehuizen. Het merendeel (87 procent) van deze kinderen heeft nog tenminste één van beide ouders. Ze worden ‘sociale weeskinderen’ genoemd. Armoede en werkloosheid zijn de belangrijkste redenen waarom ouders niet voor hun eigen kinderen kunnen of willen zorgen. Een deel van de kinderen is door de staat uit huis geplaatst omdat ze thuis werden verwaarloosd, misbruikt of mishandeld.
De omstandigheden in veel tehuizen zijn abominabel, en kinderen krijgen er veel te weinig aandacht. Ook worden ze niet of nauwelijks voorbereid op een zelfstandig bestaan als ze 18 zijn en het tehuis moeten verlaten.
 
De regering van Georgië probeert te voorkomen dat kinderen in tehuizen belanden door ondersteuning van risico-gezinnen door maatschappelijk werkers. Ook worden alternatieve vormen van zorg opgezet voor kinderen zonder ouders.
 
Van tehuis naar een thuis
De Stichting Breath is een Nederlandse particuliere organisatie die in verschillende landen in Oost-Europa uiteenlopende projecten voor kinderen steunt. In 2008 kreeg de stichting van de Georgische overheid de vraag of ze konden helpen bij de opvang van kinderen uit een tehuis, dat moest sluiten wegens de slechte leefomstandigheden. In overleg met het Ministerie van Sociale Zaken werd een gezinshuis opgezet, dat opvang biedt aan 8 tot 10 kinderen.
 
Het gezinshuis is gevestigd in een groot, maar verder gewoon pand in een gewone straat. De daartoe opgezette Stichting Breath Georgia kocht het pand en betaalde de renovatie. De overheid betaalt de exploitatie, dat wil zeggen de kosten van verzorging en het salaris van de pleegouders.
 
Twee oudere echtparen zijn in dienst als vaste verzorgers. Ze werden door Breath geselecteerd in overleg met het ministerie en de Stichting Every Child, die ook zorg droeg voor de opleiding van de pleegouders.
 
Contact met familie
De meeste kinderen in het gezinshuis in Ozurgeti hebben nog ouders of andere familie. Er wordt uitdrukkelijk geprobeerd om die weer bij de zorg te betrekken, of om terugkeer naar het gezin mogelijk te maken door de ouders steun en begeleiding te bieden.
 
Ook worden de kinderen voorbereid op een zelfstandig bestaan als ze eenmaal volwassen zijn. Zo moeten ze vanaf hun 16de zorgen voor hun eigen wasgoed. Ook moeten ze één dag in de week eten koken en daarvoor ook zelf boodschappen doen. Zo leren ze met geld omgaan.
 
Kosten per kind
De kosten voor verzorging bedragen ongeveer € 200 per maand per kind. Deze kosten voor levensonderhoud en het salaris van de verzorgers worden gedragen door de overheid.
Stichting Breath betaalt, naast de aankoop en renovatie van het pand (dat eigendom blijft van de Stichting), kleding, zakgeld en de ziektekostenverzekering van de kinderen. Ook biedt Breath alle kinderen een identiteitsbewijs, een spaarbankboekje, aanvullende studies en de mogelijkheid tot sporten. Geeft een kind te kennen dat het graag wil studeren, dan wordt daarvoor speciale financiering gezocht. De bijdrage van Stichting Breath verschilt daarom per kind.
 
Voorbeeld
Het gezinshuis in Ozurgeti wordt door de Georgische overheid, die streeft naar sluiting van de grote kindertehuizen, als een voorbeeld van betere zorg gezien. Inmiddels heeft Stichting Breath ook gezinshuizen helpen opzetten in de Georgische steden Telavi en Kutaisi en is een volgende gepland in Gori.
 
Herziening beleid
De ervaringen van Stichting Breath in Georgië, hebben ertoe geleid dat met nieuwe ogen is gekeken naar bestaande projecten in Roemenië en Oekraïne. Richtte de Stichting Breath zich daar aanvankelijk op het opzetten van een kinderdorp en een tehuis, inmiddels wordt dezelfde formule van kleinschalige opvang in gezinshuizen nagestreefd. Zo werden van de 42 kinderen in een kinderdorp in Roemenië, er inmiddels 17 herplaatst in gezinsvervangende huizen.
 
De organisatie
De particuliere Stichting Breath werd in 1995 opgericht door kinderarts Diederik van Heemstra en Nico de Borst. Als eerste hielp Breath een kinderziekenhuis in het Poolse Gdansk een intensive care-afdeling te realiseren. Sindsdien werden en worden uiteenlopende projecten voor hulpbehoevende kinderen in een aantal Oost-Europese landen gesteund. Naast hulp bij verbetering van de gezondheidszorg voor kinderen, zijn veel projecten gericht op de opvang van kinderen zonder ouders en straatkinderen. Alle projecten worden gefinancierd uit donaties van particulieren en bedrijven. Meer informatie over de organisatie en het project is te vinden op de website van de Stichting Breath: www.stichtingbreath.nl