Onthutsend rapport Kinderombudsman over gezinshereniging

Bron: Defence for Children - 6 juni 2013

De Kinderombudsman heeft een vernietigend rapport uitgebracht over de wijze waarop de Nederlandse overheid omgaat met vluchtelingenkinderen die in het buitenland wachten op hereniging met hun ouders in Nederland. Het rapport onderschrijft een eerder onderzoek van Defence for Children en VluchtelingenWerk Nederland.

In een lijvig en gedegen rapport beschrijft de Kinderombudsman dat het huidige beleid voor kinderen die zich willen herenigen met hun ouders die in Nederland asiel hebben gekregen het Kinderrechtenverdrag schendt. Kinderen hebben er recht op dat hun aanvragen met welwillendheid, menselijkheid en spoed worden behandeld. Aan geen van deze drie eisen voldoet Nederland.

Geschokt over interviews
De Kinderombudsman is zelf aanwezig geweest bij gehoren op de ambassades. Hij is geschokt over wat hij daar heeft gezien: ”Kinderen worden, ook op jonge leeftijd (onder de twaalf jaar), tijdens het gehoor in hoog tempo onderworpen aan een grote hoeveelheid vragen (gemiddeld tussen de 150 en 200)”, schrijft de Kinderombudsman. ”De medewerkers die de gehoren met kinderen uitvoeren, zijn hierin niet of onvoldoende getraind. (…) Er wordt een te grote druk gelegd bij de kinderen om in een hoog tempo veel verklaringen af te leggen. Er worden hen vragen gesteld die niet adequaat zijn voor hun leeftijd en met de mogelijk traumatiserende gebeurtenissen in hun leven wordt te weinig rekening gehouden.” VluchtelingenWerk en Defence for Children hebben in hun eerdere rapport over dit onderwerp een checklist ontwikkeld om de interviews op een kindvriendelijke manier in te richten en zouden graag met de Nederlandse overheid aan de slag gaan om deze checklist te implementeren in de praktijk.

Niks aan de hand
Staatssecretaris Teeven van Veiligheid en Justitie reageerde op 5 juni 2013 schriftelijk op een interview van Nieuwsuur met de Kinderombudsman. Teeven ontkent dat er wat mis is met het beleid: ”Op dit brede beleidsterrein wordt rekening gehouden met de rechten van kinderen. Er wordt zorgvuldig gekeken of aan alle voorwaarden wordt voldaan. In de uitvoering van het vreemdelingenbeleid is sprake van individuele beslissingen waarin de belangen van het kind worden meegewogen.” Eerder reageerde Teeven ook al verbaasd op de kritiek van VluchtelingenWerk Nederland en Defence for Children dat het gezinsherenigingsbeleid niet in lijn is met het Kinderrechtenverdrag. De reactie van de staatssecretaris op het rapport van de Kinderombudsman is ook wat ongeloofwaardig omdat hij en en zijn voorganger Leers het nareisbeleid in het afgelopen jaar stapsgewijs al hebben aangepast op een wijze die meer recht doet aan de rechten van de nareizende kinderen. Het voorlopige slotstuk van de beleidswijzigingen werd nota bene een dag na publicatie van het rapport van de Kinderombudsman in de Staatscourant gepubliceerd. De wijzigingen hebben een dermate fundamenteel karakter dat zij impliciet de kritiek van de Kinderombudsman erkennen. Verschillende Kamerleden hebben de staatssecretaris opgeroepen om met een meer overtuigende reactie te komen op het rapport van de Kinderombudsman.

Eerlijke kans
De belangrijkste aanbeveling van de Kinderombudsman luidt dat alle kinderen van wie de aanvraag voor gezinshereniging sinds 2008 is afgewezen een eerlijke kans moeten krijgen en een nieuwe aanvraag moeten kunnen doen die dan behandeld moet worden op een manier die wél voldoet aan de eisen van het Kinderrechtenverdrag. Het gaat in totaal om 3910 kinderen. De PvdA vroeg naar aanleiding van het rapport van Vluchtelingenwerk Nederland en Defence for Children ook om herziening van deze oude zaken. Teeven komt nog met een reactie op dit verzoek van deze regeringspartij. Defence for Children is het volkomen eens met de oproep om de oude zaken te herzien. Het is belangrijk dat de overheid hierop zelf actie onderneemt en dat de situatie volgens het moment van aanvraag, maar met de nieuwe normen wordt beoordeeld. Het is diep beschamend hoe Nederland met deze kinderen is omgegaan. De enige manier om het recht te laten zegevieren is een nieuwe kans voor al deze kinderen.

Bekijk het rapport Gezinshereniging. Beleid en uitvoering 2008-2013 van de Kinderombudsman

Bekijk het rapport ’Hoe lang duurt het nog voordat we naar onze moeder kunnen? Barrières bij de gezinshereniging van vluchtelingen’ van Defence for Children en VluchtelingenWerk Nederland